نهاوند فرستاد با حذيفة بن اليمان و عمرو بن معدى كرب ، و جماعتى از ياران و اشراف و نعمان آنجا شهادت يافت با عمرو بن معدى كرب و بسيارى صحابه و حذيفه آن فتح تمام كرد ، و نهاوند بگرفت : و اين آخرين فتح [ 1 ] بود ، و بهمدان مردى بود نام او دينار ، كس فرستاد بحذيفه و صلح كرد و چيزها فرستاد ، چون خبر بيزدجرد رسيد اوميد برداشت ، و سوى خوراسان بازگشت ، و هم اين وقت عمر مغيرة [ 2 ] بن شعبه ( 181 - آ ) را از بصره عزل كرد ، و فتح اهواز بود ، و رفتن سپاه اسلام از بحرين سوى پارس ، پس تمامى فتح اهواز بود و شوشتر ، و آوردن هرمزان پيش عمر بن الخطاب ، و مسلمان شدنش ، و اين كارها تا سال بيست و دو بود . پس ازين فتح اصفاهان و همدان و آذربايگان بود ، كه عمر خطاب رضى اللّه عنه [ بمشورت ] هرمزان [ عبد اللّه ] بن عبد اللّه بن عبيد اللّه را [ 3 ] با سپاهى گرانمايه بجانب اصفهان فرستاد [ بحرب ] پادوسپان [ 4 ] و همچنين سپاهى با [ عتبة بن ]

--> [ ( ) ] و بهمن جادويه سردار ايران در عهد فترت داراى سربند بوده و اعراب ويرا ذو الحاجب يا حاجبين گفته‌اند و اين سردار از نوخواستگان عصر آزرميدخت و بوران بود و از آن زمان تا روزگار جنگ جسر كه بهمن دليريها كرد و عرب را بشكست و تا زمان وقعهء اغواث كه اين سردار كشته شد مدتى نبوده است كه او پير شده باشد - و درين وقعهء نهاوند هم مردى بوده كه بقول طبرى مقام ذو الحاجب را داشته ( طبع قاهره ج 4 ص 240 ) و همو را باز بهمن جادويه نوشته و گويا اشتباه باشد و اصل عبارت اين باشد : و على مجنتبه الزردق [ ابن ] بهمن جادويه الذى جعل مكان ذو الحاجب . . و عقيدهء من آنست كه جادويه مصحف ( چاربرويه ) است يعنى : چار ابرويه ( ر ك : ص 97 ح : 4 ) [ ( 1 ) ] متن : جمح [ ( 2 ) ] متن : معين [ ( 3 ) ] ظ : عبد اللّه بن عبد اللّه بن عتبان . طبرى گويد : عمر در سال 21 هجرى عبد اللّه را مامور اصفهان ساخت و عبد اللّه با استندار جنگ كرد و فيروز شد و با فادوسفان ملك جي صلح كرد ( طبرى طبع قاهره ج 4 ص 246 - 247 ) و بروايت ديگر گويد : پس از مشورت با هرمزان نعمان بن مقرّن را باصفهان گسيل كرد و نعمان با ذو الحاجبين ( شهر براز جاذويه - بروايت ديگر ) حرب كرد و ذو الحاجبين و نعمان هر دو در آن جنگ كشته شدند و باخر سپاه عرب فيروز شد ( ج 4 ص : 248 - 249 - كامل ج 3 ص 7 - 8 ) و اين هر دو جنگ در سال 21 بوده است نه 22 [ ( 4 ) ] متن : باروستان . طبرى : و الملك باصبهان ( جى ) يومئذ الفاذوسفان ( ج 4 ص 247 ) و فاذوسپان لقب چهار سردار بزرگ بود كه انوشروان آن را اختراع كرد و ايران را به چهار قسمت كرده و هر قسمت را بپاذوسپانى سپرد و اين پاذوسپانان در پايتخت بودند و از طرف خود مرزبانان و استانداران و كنارنگان را به كار حكومت محل مىگماشتند - و گويا اين شخص از فرزندان يكى از آن پادوسپانان